Vlinders spelen een belangrijke indicatorrol voor de biodiversiteit. Voor hun ontwikkeling zijn vlinders afhankelijk van specifieke waardplanten. Elke vlindersoort heeft zijn eigen waardplant: een plant waarop vlinders hun eieren leggen, die voedsel biedt voor de rupsen en beschutting in elke ontwikkelingsfase: van eitje tot rups, pop en vlinder. Ook de vegetatiestructuur, bodem en waterhuishouding spelen een belangrijke rol voor vlinders. De daling en zelfs verdwijning van bepaalde vlindersoorten kan gelinkt worden aan de effecten van beheer, houtkap en verlies van leefgebied door de versnippering van onze natuurgebieden.
Eind jaren 90 werd reeds een eerste vlinderserre gebouwd bij Lieteberg. In deze beschermde ruimte en bijhorende kweekserre geven we onze inheemse vlinders maximale overlevingskansen door met een verscheidenheid aan planten (meer dan 75 soorten!) een leefgebied te creëren waar eitjes, rupsen en poppen kunnen uitgroeien tot prachtige kleurrijke vlinders en waar we zoveel mogelijk roofdieren zoals vogels, muizen, kikkers, … buitenhouden. In de Vlindertuin kunnen vlinders zich voortplanten. Zodra de eitjes uitkomen, worden een aantal rupsen in de kweekserre geplaatst. De ontwikkelingsomstandigheden van de rupsen en de verpopping kunnen zo op een gecontroleerde manier worden opgevolgd. Ontpopte vlinders worden in de Vlindertuin losgelaten waar ze een partner kunnen zoeken om zich voort te planten. Om inteelt te voorkomen werken we ook samen met andere vlinderkwekerijen. We kweken hier niet alleen vlinders, maar ook planten zoals wijnruit, de waardplant voor de Koninginnenpage, en brandnetel, waardplant voor verschillende soorten zoals Atalanta, Landkaartje, Kleine vos, Dagpauwoog, Distelvlinder en Gehakkelde Aurelia.
Dankzij financiële middelen van Toerisme Vlaanderen konden we in 2025 - 2026 de verouderde koepel vervangen door een nieuwe structuur en gaas. Ook de tuin zelf kreeg, mede dankzij de inzet van onze warme vrijwilligersgroep, een aangepaste inrichting. Zo werden de paden voor de bezoekers verbeterd en werd de vijver, die een grote populatie kikkers aantrok, dichtgemaakt zodat we onze kwetsbare vlinderpopulatie maximaal kunnen beschermen. Met de financiële middelen van het Leaderproject van Provincie Limburg kunnen we infoborden maken ter ondersteuning van ons educatief programma over biodiversiteit en zetten we in op vlindervriendelijke aanplantingen, niet alleen in de Vlindertuin maar ook op het ruimere domein van Lieteberg. Zo hebben we recent ook een bloemenweide ingezaaid.
Vanaf vrijdag 1 mei kan iedereen weer komen genieten in de Vlindertuin. Een bezoek aan de Vlindertuin is inbegrepen in het toegangsticket voor de BioDrome en het combiticket. We willen bezoekers hier niet alleen een fotogenieke en rustgevende plaats aanbieden, maar hen vooral sensibiliseren om de levensomstandigheden voor vlinders helpen te verbeteren. Heel wat tuinen, parken en bermen kunnen voor vlinders immers nog aantrekkelijker gemaakt worden door vlindervriendelijke aanplantingen en bomen zoals meidoorn en sleedoorn niet te kort te snoeien in het voorjaar.
Onze Vlindertuin is bijzonder omdat hier enkel inheemse vlindersoorten gehouden worden. De koepel bestaat dus niet uit glas, zoals bij een tropische serre, maar uit gaas. Dit betekent dat de tuin onderhevig is aan de seizoenen en de weersomstandigheden. Daarom is de Vlindertuin enkel geopend voor publiek van mei tot en met september: dan heb je de meeste kans om vlinders te zien fladderen. Vlinders hebben immers zonlicht nodig om te kunnen vliegen. Als koudbloedige dieren tanken ze warmte om actief te zijn. Wie nog meer wil leren over vlinders, kan ook een rondleiding met onze professionele gids boeken.